गिलियन-बारे सिंड्रोम (Guillain-Barré Syndrome – GBS) हा एक दुर्मिळ ऑटोइम्यून न्यूरोलॉजिकल विकार आहे, जिथे शरीराची रोगप्रतिकार प्रणाली स्वतःच्या स्नायू आणि मज्जातंतूंवर हल्ला करते. यामुळे सुरुवातीला हात-पायात कमजोरी आणि झिणझिण्या जाणवतात, आणि काही गंभीर प्रकरणांमध्ये श्वसनसंस्थेवर परिणाम होऊन रुग्णाला व्हेंटिलेटरची गरज भासू शकते. सध्याची परिस्थिती: पुणे आणि महाराष्ट्रातील GBS प्रकरणे (Source: डॉ. मनन वोरा यांच्या पोस्टनुसार) […]
सिट्रॉन (Citron) (Citrus medica) हे एक पारंपरिक व प्राचीन सिटरस (Citrus) प्रजातीतील फळ आहे. याला मूळ सिटरस फळांपैकी एक मानले जाते आणि याच्या संकरातून लिंबू, संत्री, मोसंबी यांसारखी अनेक फळे विकसित झाली आहेत. सिट्रॉनचे वैशिष्ट्य म्हणजे याचा जाड आणि सुगंधी साल, तसेच त्याचा तिखट-आंबट स्वाद. भारतात, विशेषतः दक्षिण भारतात, याचा उपयोग अन्नपदार्थांमध्ये व औषधांसाठी केला […]
भारतीय शेतीत कुंपण आणि गेट / प्रवेशद्वार बसवण्याचा ट्रेंड वाढत आहे. शेतकऱ्यांना आपल्या शेतीच्या सुरक्षेसाठी गेट अत्यंत महत्त्वाचे वाटू लागले आहे. मात्र, अनेकदा शेतीसाठी योग्य गेट निवडताना शेतकऱ्यांना गोंधळ उडतो, विशेषतः गेटची रुंदी आणि उंची किती असावी याबाबत. शेतीसाठी लागणारे विविध प्रकारचे यंत्र, ट्रॅक्टर, ट्रक आणि उत्खनन यंत्रे यांचा विचार करूनच गेटची रुंदी आणि उंची […]
रसायन अवशेषमुक्त शेती (Chemical residue-free agriculture) ही एक आधुनिक आणि शाश्वत शेती पद्धती आहे, जिथे रासायनिक कीडनाशके व खते अत्यंत मर्यादित प्रमाणात वापरली जातात किंवा नैसर्गिक पर्यायांचा अवलंब केला जातो. परिणामी, शेतीमालातील रासायनिक अवशेषांचे प्रमाण नियंत्रित राहते आणि ते मान्यताप्राप्त मर्यादेपेक्षा कमी असते. ही पद्धत संपूर्ण सेंद्रिय शेतीकडे जाण्याचा एक महत्त्वाचा टप्पा आहे, कारण ती […]
ॲग्री स्टॅक (Agri Stack) एक डिजिटल पायाभूत सुविधा आहे जी भारतीय शेतकऱ्यांसाठी कृषी योजनांमध्ये पारदर्शकता आणि कार्यक्षमतेची सुधारणा करण्यासाठी सुरू करण्यात आली आहे. यामध्ये शेतकऱ्यांच्या डिजिटल ओळखपत्र (Digital ID) तयार केला जातो, ज्याद्वारे त्यांना विविध सरकारी योजना आणि सेवा वापरणे सुलभ होईल. महाराष्ट्र सरकारने राज्यातील १.१९ कोटी शेतकऱ्यांना डिजिटल ओळखपत्र प्रदान करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. […]
भारतातील पद्म पुरस्कार हे देशातील सर्वोच्च नागरी सन्मानांपैकी एक आहेत, जे दरवर्षी विशिष्ट क्षेत्रांमध्ये उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या व्यक्तींना प्रदान केले जातात. १९५४ साली या पुरस्कारांची सुरुवात झाली आणि ते तीन श्रेणींमध्ये दिले जातात: २६ जानेवारी २०२५ रोजी जाहीर झालेल्या पद्म पुरस्कारांमध्ये महाराष्ट्रातील १४ मानकऱ्यांचा समावेश आहे. त्यांच्या कार्यक्षेत्रातील उल्लेखनीय कामगिरीमुळे त्यांनी हा सन्मान प्राप्त केला […]
भारतीय संविधानाच्या अमलात आल्यानंतर देशाने प्रजासत्ताक बनत स्वातंत्र्य, समता, आणि बंधुतेचे मूल्य आत्मसात केले. 26 जानेवारी, प्रजासत्ताक दिन, हा शेतकऱ्यांसाठी संविधानात दिलेल्या हक्कांचा आणि त्यांच्या महत्वाचा पुनरुच्चार करण्याचा मोठा प्रसंग आहे. भारतीय शेतीप्रधान अर्थव्यवस्थेमध्ये शेतकऱ्यांना विशेष स्थान आहे. संविधान, कायदे, आणि शासकीय योजनांद्वारे शेतकऱ्यांचे हक्क सुनिश्चित केले गेले आहेत. शेतकऱ्यांनी त्यांच्या हक्कांची जाणीव ठेवणे आणि […]
शेतीसाठी पाणी हे अत्यंत महत्त्वाचे साधन आहे. परंतु हवामान बदल, अनियमित पाऊस आणि जलसंपत्तीची कमतरता यामुळे शेतकरी पाण्याच्या समस्येला सतत सामोरे जात आहेत. यावर एक प्रभावी उपाय म्हणजे शेततळ्यांची उभारणी. शेततळे ही आधुनिक शेतीतील एक महत्त्वपूर्ण जलसंधारण पद्धत असून ती शेतकऱ्यांना जलसाठवणुकीसाठी, सिंचनासाठी, आणि शेतीची उत्पादकता वाढवण्यासाठी मदत करते. शेततळ्यांचे फायदे शेततळे बांधण्याची प्रक्रिया 1. […]
शेतीत कीटकनाशके, खते, आणि वनस्पती संरक्षणासाठी विविध प्रकारच्या फवारणी यंत्रांचा उपयोग केला जातो. योग्य प्रकारचे फवारणी यंत्र वापरल्यामुळे फवारणीची कार्यक्षमता, श्रम बचत, आणि उत्पादनाची गुणवत्ता सुधारते. फवारणी यंत्रांचे प्रकार, त्यांचे तांत्रिक घटक, पिकांसाठीची उपयुक्तता, नोजल आकार, फवारणी क्षेत्र, साठवण क्षमता, आणि इतर माहिती याबद्दल येथे सविस्तर माहिती दिली आहे. फवारणी यंत्रांचे प्रकार आणि त्यांचे उपयोग […]
पंतप्रधान किसान ऊर्जा सुरक्षा आणि उत्थान महाभियान (PM-KUSUM / पीएम-कुसुम योजना) 2019 मध्ये केंद्र सरकारद्वारे सुरू करण्यात आली. पीएम-कुसुम घटक-अ (PM-KUSUM Component A) अंतर्गत, बंजर किंवा शेतीसाठी अयोग्य जमिनीवर सौर ऊर्जा प्रकल्प उभारण्यावर भर दिला जातो. तथापि, या घटकाच्या अंमलबजावणीत काही मर्यादा आहेत. जसे की, सौर प्रकल्पांवरील अनुदानाची अनुपस्थिती आणि वीज खरेदी दर ( रु […]