शाश्वत शेती, ग्रामीण विकास आणि शाश्वत जीवनाविषयी अद्ययावत माहिती आणि बातम्या
शाश्वत शेती, ग्रामीण विकास आणि शाश्वत जीवनाविषयी अद्ययावत माहिती आणि बातम्या
भारताच्या जटिल कृषी क्षेत्रामध्ये, किमान आधारभूत किंमत (Minimum Support Price or MSP) लाखो शेतकऱ्यांसाठी आशा आणि स्थिरतेचा किरण आहे. एमएसपी (MSP) हा भारताच्या कृषी धोरणाचा पाया आहे, ज्याने शेतकऱ्यांना बाजारातील अस्थिरतेपासून सुरक्षिततेचे जाळे प्रदान केले आहे आणि देशासाठी अन्न सुरक्षा सुनिश्चित केली आहे. भारतातील किमान आधारभूत किंमत (एमएसपी) चा इतिहास: एमएसपी ची मुळे 1960 च्या […]
सावित्रीबाई फुले (Savitribai Phule) यांच्या पुण्यतिथीच्या या पवित्र प्रसंगी, आम्ही एकोणिसाव्या शतकातील भारतातील शिक्षणाचे, विशेषतः महिलांसाठीचे परिदृश्य बदलणाऱ्या दूरदर्शी प्रणेत्याला आदरांजली वाहतो. त्यांचा अदम्य आत्मा आणि अटूट समर्पण पिढ्यांना प्रेरणा देत आहे. आज आपण सावित्रीबाईंच्या शिक्षणाच्या माध्यमातून ग्रामीण विकासात दिलेल्या अतुलनीय योगदानावर चर्चा करू. सावित्रीबाई फुले: स्त्री शिक्षणातील एक मार्गदर्शक सावित्रीबाई फुले, ज्यांना अनेकदा “भारतीय […]
परागणाच्या (Pollination) गुंतागुंतीच्या जगात, जेथे मधमाश्या महत्त्वाची भूमिका बजावतात, तेथे वनस्पतींचा एक समूह आहे ज्यांच्याकडे स्व-परागीकरणाची उल्लेखनीय क्षमता आहे. स्वतःच्या फुलांचे बीजारोपण करण्याच्या क्षमतेने सुसज्ज असलेल्या या वनस्पती शेतीमध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. भारतीय शेतीमध्ये, स्व-परागण करणारे पिके पसंतीची पिके म्हणून उदयास आली आहेत. चला, भारतीय संदर्भात त्यांचे प्रकार, फायदे, तोटे आणि विविध प्रकार शोधून, स्व-परागण […]
जायफळ इंग्रजीत नटमेग (Nutmeg) म्हणून ओळखले जाते. जायफळाचे भारतीय खाद्यपदार्थात विशेष स्थान आहे, जे विविध पदार्थांमध्ये त्याची अनोखी चव आणि सुगंध जोडते. प्रतिष्ठित महाराष्ट्रीयन गोड पदार्थ “पुरन पोळी” पासून सुगंधित बिर्याणी आणि मलईदार खीर पर्यंत, जायफळ हे एक पाककृती रत्न आहे जे अन्नाची चव वाढवते. जायफळाचा भारतातील लागवडीचा आणि वापराचा समृद्ध इतिहास आहे, जो त्याच्या […]
शेतीतील प्लॅस्टिक प्रदूषण (Plastic Pollution in Agriculture) ही एक गंभीर पर्यावरणीय चिंतेची बाब आहे, ज्याचा जमिनीच्या आरोग्यावर, पाण्याची गुणवत्ता आणि शेतातील परिसंस्थेवर व्यापक परिणाम होतो. जर्नल सायन्समध्ये प्रकाशित झालेल्या अभ्यासानुसार, जगभरात अंदाजे 6.3 अब्ज मेट्रिक टन प्लास्टिक कचरा निर्माण झाला आहे, ज्यापैकी फक्त 9% पुनर्वापर केला गेला आहे. जगभरातील विविध शेती पद्धतींमध्ये प्लॅस्टिकचा वापर प्रचलित […]
बीपीएल (BPL) हा उत्पन्नाशी संबंधित आर्थिक निर्देशक आहे. बीपीएल हा शब्द भारत सरकारने “दारिद्रय रेषेखाली” (“Below Poverty Line”) जगत असलेल्या व्यक्ती आणि कुटुंबांना ओळखण्यासाठी वापरला आहे. बीपीएल वर्गीकरण (BPL classification) प्रामुख्याने सरकारच्या कल्याणकारी कार्यक्रमांना लक्ष्य करण्यासाठी आणि गरजूंना संसाधने वाटप करण्यासाठी वापरले जाते. या लेखात, आम्ही बीपीएलचा परिचय आणि गरिबीचा सामना करण्यासाठी सरकार काय करत […]
गजबजलेल्या सुपरमार्केट आणि इतर किराणा स्टोअरमध्ये, तुमच्या आवडत्या खाद्यपदार्थांच्या पॅकेजिंगमध्ये एक सूक्ष्म परंतु महत्त्वपूर्ण बदल होणार आहे. भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरण (FSSAI) पॅकेज केलेल्या खाद्यपदार्थांसाठी हेल्थ स्टार रेटिंग प्रणाली (Health Star Rating System or “HSR” ) सादर करण्याच्या प्रक्रियेत आहे. FSSAI चे उद्दिष्ट ग्राहकांनी त्यांच्या खाद्यपदार्थांची निवड करण्याच्या पद्धतीमध्ये क्रांती घडवून आणण्याचे आहे. […]
आहारातील निवडींचा सार्वजनिक आरोग्यावर पूर्वीपेक्षा जास्त परिणाम होतो. फूड सेफ्टी अँड स्टँडर्ड्स अथॉरिटी ऑफ इंडिया (FSSAI) च्या ‘इट राइट इंडिया’ चळवळीसारखे उपक्रम आरोग्यदायी खाण्याच्या सवयींना (healthier eating habits ) प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि अन्न सुरक्षा मानके (food safety standards) सुधारण्यासाठी देशव्यापी प्रयत्न करत आहेत. या चळवळीचा एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे भारतीय रेस्टॉरंट्समध्ये अनिवार्य कॅलरी लेबलिंग (Mandatory […]
विशिष्ट हवामान परिस्थिती आणि मातीची वैशिष्ट्ये असलेले प्रदेश रेखाटून कृषी पद्धती आणि उत्पादकता घडवण्यात कृषी हवामान क्षेत्र (Agroclimatic zones) महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. वैविध्यपूर्ण लँडस्केप (diverse landscapes) आणि हवामान असलेल्या भारतात, कृषी धोरणे अनुकूल करण्यासाठी आणि शाश्वत अन्न उत्पादन सुनिश्चित करण्यासाठी कृषी हवामान क्षेत्र समजून घेणे आवश्यक आहे. हा लेख कृषी हवामान क्षेत्रांची संकल्पना, त्यांचे भारतातील […]
पर्यावरणावर होणारा परिणाम कमी करण्यासाठी शेतकरी शाश्वत पद्धतींचा वापर करत आहेत. सोलर वॉटर पंप (solar water pump) अक्षय ऊर्जेवर चालतात आणि सिंचनासाठी किफायतशीर उपाय देतात. हा लेख सोलर वॉटर पंपचे कार्य, फायदे, खरेदी करण्यापूर्वी घ्यावयाची खबरदारी आणि खर्च याबद्दल सविस्तर माहिती देतो. या पर्यावरणपूरक तंत्रज्ञानाचा अवलंब करण्याबाबत माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यासाठी शेतकऱ्यांना सक्षम करणे हा लेखाचा […]
