Free range poultry, Image credit: Steven Van Elk, https://www.pexels.com/
सेंद्रिय अंडी (Organic eggs) आणि सामान्य अंडी (Conventional eggs) यांमध्ये काही महत्त्वाचे फरक आहेत, ज्यामुळे त्यांच्या गुणवत्तेत आणि पोषणमूल्यात फरक होतो.
सेंद्रिय अंडी म्हणजे काय?
सेंद्रिय अंडी म्हणजे अशा कोंबड्यांच्या अंड्यांना म्हणतात, ज्यांना सेंद्रिय पद्धतीने वाढवले जाते. या कोंबड्यांना रासायनिक खतांशिवाय उगवलेल्या अन्नधान्यांचा आहार दिला जातो आणि त्यांना मोकळ्या जागेत फिरण्याची संधी मिळते. सेंद्रिय अंडी उत्पादनासाठी कोंबड्यांच्या आरोग्याची विशेष काळजी घेतली जाते आणि त्यांना नैसर्गिक वातावरणात वाढवले जाते.
सामान्य अंडी म्हणजे काय?
सामान्य अंडी म्हणजे अशा कोंबड्यांच्या अंड्यांना म्हणतात, ज्यांना पारंपारिक पद्धतीने वाढवले जाते. या कोंबड्यांना रासायनिक खतांचा वापर केलेल्या अन्नधान्यांचा आहार दिला जातो आणि त्यांना मोकळ्या जागेत फिरण्याची संधी कमी मिळते. सामान्य अंडी उत्पादनात कोंबड्यांच्या आरोग्याची काळजी कमी घेतली जाते आणि त्यांना बंदिस्त वातावरणात वाढवले जाते.
सेंद्रिय आणि सामान्य अंड्यांमधील फरक
सेंद्रिय अंडी आणि सामान्य अंडी यांमधील पोषक घटकांच्या फरकाबद्दल अधिक माहिती देण्यासाठी, खालील तक्त्यात काही महत्त्वाच्या पोषक घटकांची तुलना केली आहे:
| पोषक घटक | सेंद्रिय अंडी (प्रति 100 ग्रॅम) | सामान्य अंडी (प्रति 100 ग्रॅम) |
| प्रथिने | 13.0 ग्रॅम | 12.5 ग्रॅम |
| ओमेगा-3 फॅटी अॅसिड्स | अधिक प्रमाणात | कमी प्रमाणात |
| जीवनसत्व A | 20% दैनिक मूल्य (DV) | 15% दैनिक मूल्य (DV) |
| जीवनसत्व E | 10% दैनिक मूल्य (DV) | 5% दैनिक मूल्य (DV) |
| कोलीन | 60% दैनिक मूल्य (DV) | 50% दैनिक मूल्य (DV) |
टीप: वरील मूल्ये विविध अभ्यासांवर आधारित आहेत आणि त्या कोंबड्यांच्या आहार, पालनपद्धती, आणि इतर घटकांनुसार बदलू शकतात.
कोणते अंडी चांगले?
सेंद्रिय अंडी उत्पादन प्रक्रियेतील नैसर्गिकता, कोंबड्यांची काळजी, आणि पोषणमूल्ये लक्षात घेता, सेंद्रिय अंडी अधिक फायदेशीर मानली जातात. तथापि, त्यांच्या किंमती सामान्य अंड्यांपेक्षा जास्त असू शकतात. त्यामुळे, आपल्या बजेट आणि आरोग्याच्या गरजेनुसार योग्य निर्णय घेणे आवश्यक आहे.
सेंद्रिय अंड्यांसाठी प्रमाणपत्रांचे महत्त्व
सेंद्रिय अंडी खरेदी करताना, त्या अंड्यांना सेंद्रिय प्रमाणपत्र (Organic Certification) असणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. हे प्रमाणपत्र सेंद्रिय पद्धतीने उत्पादित अंडी असल्याची खात्री देते. सेंद्रिय प्रमाणपत्राद्वारे ग्राहकांना खात्री मिळते की:
भारतातील सेंद्रिय प्रमाणपत्रे
भारतामध्ये सेंद्रिय अंड्यांसाठी विविध प्रमाणपत्रे उपलब्ध आहेत. त्यांची यादी खाली दिली आहे:
1. इंडिया ऑर्गेनिक (India Organic)
2. पीजीएस-इंडिया / PGS-India (Participatory Guarantee System)
पार्टिसिपेटरी गॅरंटी सिस्टीम -इंडिया (पीजीएस-इंडिया) भारत सरकारच्या कृषी मंत्रालयाच्या कृषी आणि सहकार विभागामार्फत कार्यान्वित केली जाते. ते किफायतशीर आणि शेतकरीाभिमुख आहे.
सेंद्रिय प्रमाणपत्रांचे फायदे
सेंद्रिय अंडी निवडताना काय पाहावे?
सेंद्रिय अंड्यांना “इंडिया ऑर्गेनिक” प्रमाणपत्रामुळे जागतिक दर्जाचे ओळख मिळते. प्रमाणपत्रांमुळे सेंद्रिय अंड्यांची गुणवत्ता सुनिश्चित होते, तसेच शाश्वत शेतीच्या पद्धतींना चालना मिळते. त्यामुळे, सेंद्रिय अंडी निवडताना प्रमाणपत्र तपासूनच खरेदी करणे हे आपल्यासाठी आणि पर्यावरणासाठी फायदेशीर ठरेल.
वरील माहितीच्या आधारे, आपण आपल्या आहारात सेंद्रिय अंड्यांचा समावेश करण्याचा विचार करू शकता, ज्यामुळे आपल्या आरोग्याला अधिक लाभ होऊ शकतो.
संदर्भ:
दरवर्षी ५ डिसेंबर रोजी जगभरात जागतिक मृदा दिवस (World Soil Day) साजरा केला जातो. FAO आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या पुढाकाराने सुरू… Read More
अमेरिकेच्या नवीन व्यापार धोरणांमुळे गेल्या काही महिन्यांपासून भारतीय शेती निर्यातदारांमध्ये मोठी चिंता होती. कारण अमेरिकेने “Reciprocal Tariff” नावाची धोरणात्मक टॅरिफ… Read More
तामिळनाडू राज्यातील नामक्कल जिल्हा आज “Egg Capital of India” म्हणून ओळखला जातो. इथं दररोज तब्बल ६ कोटी अंडी तयार होतात.… Read More