पावश्या, Image Credit: https://www.flickr.com/photos/krishnacolor/51175291020
मी काही डोक्याला ताप नाहीये – मी आहे पावसाचा संदेशवहक!
मित्रांनो, मला काहीजण “डोक्याला ताप” पक्षी म्हणतात, पण खरं सांगू का? मी तर असा खास पक्षी आहे जो पावसाची चाहूल देतो. चला, आज मी स्वतःबद्दल तुम्हाला सांगतो.
मराठीत मला पावश्या म्हणतात, इंग्रजीत Brain Fever Bird किंवा Common Hawk-Cuckoo, आणि माझं शास्त्रीय नाव आहे Hierococcyx varius.
माझं “ब्रेन फीव्हर” हे नाव कसं पडलं यामागे एक मजेशीर किस्सा आहे. पावसाळा सुरू होण्याआधी मी जोरजोरात “पेरते व्हा! पेरते व्हा!” असा आवाज काढतो. शेतकऱ्यांना यावरून पावसाची चाहूल लागते आणि ते आनंदाने पेरणीला सुरुवात करतात.
भारतभर फिरताना वेगवेगळ्या बोलीभाषांमध्ये माझ्या आवाजाचा वेगळा अर्थ घेतला जातो:
पण मित्रांनो, मी खरंच तुमच्या डोक्याला ताप देतो का? अजिबात नाही! मी तर आहे तुमचा पावसाचा दूत!
मी कबुतराएवढ्या आकाराचा असतो, पण माझी शेपटी थोडी लांब असते. माझी पाठ करडी असते आणि पोटावर आडव्या पिंगट रेषा असतात. शेपटीवर तांबूस पट्टे असतात. डोळ्याभोवती असलेल्या पिवळ्या वर्तुळांमुळे मी एकदम स्टायलिश दिसतो – जसं डोळ्यांवर गॉगल लावल्यासारखं! आमच्यात नर मादीपेक्षा थोडा मोठा असतो.
मी भारत, पाकिस्तान, नेपाळ, बांगलादेश, श्रीलंका, भूतान अशा देशांमध्ये आढळतो.
मी वड, पिंपळ, अंजीर अशा झाडांवर राहतो. झाडांची फळं, अळ्या, कीटक आणि अगदी केसाळ सुरवंटही माझं अन्न असतं. मला झाडांवर राहायला आवडतं आणि जमिनीवर फार कमी वेळा जातो. आणि हो – मला एकटेपणाही फार आवडतो!
मार्च ते जुलै हा माझा विणीचा हंगाम असतो. माझी मादी कोकीळेसारखीच आपल्या अंड्यांची जबाबदारी स्वतः घेत नाही. ती सातभाई पक्ष्याच्या घरट्यात गुपचूप अंडी घालते. ही अंडी निळसर रंगाची असतात. सातभाई पक्षी ती अंडी स्वतःची समजून त्यांना उबवतो आणि पिलांचं पालनही करतो.
म्हणजेच आमचं पालनपोषण दुसऱ्याच्या मदतीने होतं – आम्ही आहोत खरे “फ्री बर्ड्स!”
तर काय मित्रांनो, मी आहे ना एकदम खास! पुढच्या पावसाळ्यात पुन्हा भेटूच – तुमचाच लाडका पावश्या!
तुम्हाला अशा गमतीशीर, विज्ञानावर आधारित निसर्गकथा आवडतात का? मग, आमच्या बाल विभागात अधिक कथा शोधा.
दरवर्षी ५ डिसेंबर रोजी जगभरात जागतिक मृदा दिवस (World Soil Day) साजरा केला जातो. FAO आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या पुढाकाराने सुरू… Read More
अमेरिकेच्या नवीन व्यापार धोरणांमुळे गेल्या काही महिन्यांपासून भारतीय शेती निर्यातदारांमध्ये मोठी चिंता होती. कारण अमेरिकेने “Reciprocal Tariff” नावाची धोरणात्मक टॅरिफ… Read More
तामिळनाडू राज्यातील नामक्कल जिल्हा आज “Egg Capital of India” म्हणून ओळखला जातो. इथं दररोज तब्बल ६ कोटी अंडी तयार होतात.… Read More